Deanne Bijlsma

Vertel ons over je boek!

Ik groeide op in een familie waar veel verzwegen werd. Mijn grootouders aan moederskant zaten tijdens de oorlog bij de NSB en kregen daarvoor gevangenisstraffen. Daar werd thuis nooit over gesproken. Net zomin als over gevoelens, pijn of verdriet. Stilte was de norm — en ik leerde al jong dat sommige waarheden liever weggestopt worden.

Het is een zoektocht naar antwoorden waarom ik op mijn dertiende verstrikt raakte in een ongezonde relatie met een veel oudere jongen. Op mijn vijftiende was ik zwanger, op mijn zestiende moeder, en op mijn zeventiende kwam ik terecht in een vrouwenopvang, getekend door mishandeling, vernedering en isolatie. Later in mijn jonge leven een zelfmoordpoging. Het begint met de familiegeschiedenis van mijn ouders en het eindigt met de dood van mijn moeder.

Dit boek vertelt het verhaal van dat meisje. Over hoe het is om op te groeien met geheimen, schaamte en onverwerkte trauma’s – en tegelijk verlangend naar liefde en erkenning. Het is geen chronologische reconstructie, maar een persoonlijke vertelling waarin ik als volwassen vrouw terugkijk op het verleden. De stem van toen en de stem van nu wisselen elkaar af.

Ik schreef dit boek omdat ik niet langer wil zwijgen. Omdat ik weet dat ik niet de enige ben die opgroeide met dingen waar niet over gesproken mocht worden. Ik hoop dat dit verhaal herkenning biedt aan wie zelf geworsteld heeft met afkomst, stilte, misbruik of verlies — en laat zien dat herstel mogelijk is. Dat het vinden van je eigen stem, hoe moeilijk ook, een begin kan zijn van iets nieuws.

Hoe is je boek tot stand gekomen?

Het zaadje voor dit boek werd geplant toen ik De keuze van Edith Eva Eger las. Haar verhaal over hoe ze de holocaust overleefde, en ondanks alle pijn en beschadiging tóch wist te leven, raakte me diep. Haar moed, openheid en kracht inspireerden mij om mijn eigen verhaal onder ogen te zien – en uiteindelijk ook op papier te zetten.

Door haar, en door het lezen van andere boeken over trauma en herstel, groeide het verlangen om mijn eigen ervaringen op te schrijven. Ik begon met de herinneringen die het sterkst in mijn geheugen gegrift stonden. Later ben ik gaan herschrijven, zodat de verschillende tijdslijnen – het meisje dat ik was, en de vrouw die ik nu ben – vloeiender in elkaar overgingen.

Was het een afgewerkt idee of is het gegroeid door het schrijfproces?

Het schrijven was een proces van laagje voor laagje afpellen, teruglezen, aanpassen, opnieuw voelen, opnieuw verwoorden. Net zolang tot het klopte. Niet alleen qua taal, maar ook qua emotie.

Pas toen het verhaal helemaal als het mijne voelde, wist ik: dit mag de wereld in. En dat is precies wat ik nu doe – met knikkende knieën, maar ook met trots.

Schrijf je nu aan iets nieuws?

Ja, ik ben inmiddels begonnen aan een nieuw boek: een biografie over mijn vader. Hij heeft een rijk en bewogen leven geleid, vol verhalen, keuzes, verliezen en overwinningen. Ik schrijf zijn levensverhaal op in de ik-vorm, alsof hij het zelf vertelt.

Het is bijzonder om zo dicht in zijn huid te kruipen en zijn stem tot leven te brengen. Door zijn ogen kijk ik terug op het verleden, en probeer ik recht te doen aan wie hij was – met al zijn kracht, twijfels en menselijkheid. Het is een eer om zijn verhaal op papier te mogen zetten.

Heb je tips of advies voor anderen die een boek willen schrijven?

Schrijf in de eerste plaats voor jezelf. Laat je niet meteen leiden door wat anderen ervan zouden vinden — jouw verhaal mag er eerst helemaal voor jou zijn. Pas als jij voelt dat het klopt, dat het af is, is het tijd om ermee naar buiten te treden.

Heb je nog nooit een boek geschreven? Zoek dan een uitgever of begeleider die je bij dat proces kan helpen en die met je meedenkt. Je hoeft het niet allemaal alleen te doen.

Waarom vind je dat je boek gelezen moet worden?

Ik geloof dat verhalen die uit stilte worden geboren, juist verteld móéten worden. Mijn boek gaat over thema’s die vaak verborgen blijven: familiegeheimen, misbruik, schaamte, eenzaamheid. Maar ook over moed, herstel en het vinden van je eigen stem.

Ik weet dat ik niet de enige ben die is opgegroeid met dingen waar niet over gepraat werd. Mijn verhaal is persoonlijk, maar de worstelingen die ik beschrijf zijn universeel. Daarom denk ik dat mijn boek iets kan betekenen voor mensen die zelf hebben gezwegen, zich ongezien hebben gevoeld of hun plek in het leven moesten bevechten.

Het boek laat zien dat zelfs in de diepste breuken een begin kan schuilen. Dat delen helend kan zijn voor wie schrijft én voor wie leest.

Laat je manuscript ook lezen door mensen die je vertrouwt – familie, vrienden. Vraag hen wat het met hen doet, wat ze voelen of missen. Niet om je te laten ontmoedigen, maar om je blik te verruimen.

En bovenal: blijf dichtbij jezelf. Elk verhaal dat vanuit echtheid is geschreven, raakt.

Wat doe je als je niet aan het schrijven bent?

Als ik niet aan het schrijven ben, lees ik graag – een goed boek is voor mij een bron van inspiratie en rust. Ik wandel vaak met mijn man en onze hondjes, het liefst langs het strand of in het Amsterdamse Bos, waar we de dag soms afsluiten met een pannenkoek.

Regelmatig breng ik tijd door met mijn vriendinnen en kleinkinderen: samen zijn, lachen, iets ondernemen – dat koester ik. Ook doe ik vrijwilligerswerk in een revalidatiecentrum, iets wat me veel voldoening geeft.

Daarnaast houd ik van breien, tekenen en kleuren. ’s Avonds kijk ik graag een mooi of luchtig televisieprogramma, gewoon om de dag mee af te ronden.