Karel Van Gerven

Vertel ons over je boek!

Ons boek wil een kennismaking zijn met het intussen wellicht beroemdste werk uit de Franse literatuur van de twintigste eeuw: A la recherche du temps perdu, van Marcel Proust. Dat proberen we met 25 in principe korte fragmenten, die we zo gevarieerd mogelijk gekozen hebben. Een volledig beeld geven van de hele roman van 3.000 bladzijden is uiteraard onmogelijk, dus het is meer een kwestie van verleiden, proberen te bereiken dat geïnteresseerden zin krijgen om meer van Prousts meesterwerk te gaan lezen.

Hoe is je boek tot stand gekomen?

Ik liep al even met het idee rond van een Nederlandstalige bloemlezing uit de Recherche. Die bestaat bij mijn weten niet, want Proust is echt wel een auteur -die een introductie kan gebruiken. Het werk is complex, als een kathedraal (zegt hij zelf), voert honderden personages op, bevat allerlei bespiegelingen, beschrijft zowel landschappen als karakters, en er is nog zoveel meer: satire, tragiek, humor, beleving van kunst en cultuur.

Het startpunt was dus enerzijds mijn blijvende waardering voor het werk, anderzijds de veronderstelde ‘behoefte’ aan een bloemlezing in het Nederlands, die niet al te veeleisend was.

We hebben gekozen om de oorspronkelijke Franse tekst naast onze eigen, nieuwe vertaling te zetten om aan de controverse/dilemma te ontsnappen, die erin bestaan dat bij de vertaling uitgaat ofwel van een absolute trouw aan de oorspronkelijke tekst, ofwel van de leesbaarheid voor de lezer van bij ons (de tekst zo toegankelijk mogelijk maken). We denken dat met de Franse tekst we ons wat meer kunnen permitteren richting comfort van onze lezer.

Het schrijfproces was in hoofdzaak een prettige samenwerking voor de vertaling, samenwerking met een vriend,- waar ons respectievelijke specialisaties haast ideaal aanvullend werkten: met mezelf als specialist Frans en levenslange Proustlezer en Peter als neerlandicus en oud-docent aan de Vertaalacademie (Zuyd Hogeschool) in Maastricht.

Schrijf je nu aan iets nieuws?

In theorie is het nog wel mogelijk een vervolg te bedenken, of een uitbreiding, iets rond de thema’s uit het boek, of iets met langere fragmenten, die recht zouden doen aan de structuur en de diepgang van het werk: Proust over de Tijd, Proust over de liefde,… Maar dat veronderstelt natuurlijk wel dat ons huidig boek enig succes heeft.

Waarom vind je dat je boek gelezen moet worden?

Het moet niet, maar het hoopt de lezer binnen te leiden in een haast onuitputtelijk leesplezier, al moet toegegeven worden dat die ook wel een inspanning dient te leveren. Als gezegd hopen we met ons recept van fragmenten die inspanning zo minimaal mogelijk te houden.

Wat doe je als je niet aan het schrijven bent?

Ik ben een amateurpianist, en een ambitieus kunstfotograaf: een van mijn thema’s is trouwens Proust. Maar ik heb me ook met enig succes de oude negentiende-eeuwse technieken eigen gemaakt: zoutdruk, cyanotypie, gomdruk. Puur ambachtelijk. Ik ben natuurlijk ook een groot lezer.